In Nederland is zwemveiligheid een basisvaardigheid, maar een zwemdiploma kost inmiddels 700 tot 1100 euro. Omdat dit voor veel gezinnen niet haalbaar is en het verplicht schoolzwemmen niet meer terugkomt biedt Zwemvangnet uitkomst. Kinderen van 5 tot 10 jaar kunnen bij SportService Zwolle gratis zwemlessen aanvragen.
Op de Windesheim-campus krijgen zo’n 350 kinderen van 5 tot 11 jaar zwemles die zij anders niet zouden kunnen volgen. Daarmee maakt het Zwemvangnet kansengelijkheid concreet. Tegelijkertijd is het een praktijkleeromgeving voor CALO-studenten, die onder begeleiding zwemles geven en zo ervaring opdoen.
De lessen worden aangeboden volgens een innovatieve, spelenderwijs-zwemmethode, ontwikkeld binnen het Jeugdsport Innovatiecentrum en het Lectoraat Bewegen, School & Sport. Plezier en waterveiligheid staan centraal; het zwemdiploma volgt als logisch resultaat.
Veiligheid en stijgende kosten
“Het Zwemvangnet is uniek door de integrale samenwerking tussen Gemeente Zwolle, SportService Zwolle, OnCampus en de CALO”, vertelt Nienke Weijschede, docent aan de CALO en coördinator van het Zwemvangnet. Daarnaast onderscheidt het initiatief zich door de pedagogische aanpak met studenten en een erkende methodiek, én door de positionering als zelfstandig vangnet, los van reguliere minimaregelingen.
Volgens Nienke is het initiatief ontstaan vanuit de maatschappelijke zorg dat steeds meer kinderen geen toegang hebben tot zwemonderwijs. “De verantwoordelijkheid ligt formeel bij ouders, maar door het verdwijnen van schoolzwemmen, stijgende kosten en groeiende zwemarmoede – vooral bij gezinnen met een lage sociaaleconomische positie – ontstaan er risico’s voor veiligheid en gelijke kansen.”
Die zorgen worden onderstreept door landelijke cijfers: in 2020 ondersteunde nog ongeveer een derde van de gemeenten schoolzwemmen; in 2024 was dat gedaald tot 23 procent. Hoewel de Tweede Kamer in februari 2024 een motie aannam om schoolzwemmen terug te brengen, maakte het kabinet in april 2025 bekend dat verplicht schoolzwemmen niet terugkomt. CALO werd vanaf het begin betrokken vanwege haar expertise in zwemonderwijs en pedagogiek. Binnen het Zwemvangnet wordt continu praktijkgericht onderzoek gedaan, niet alleen naar leren zwemmen, maar ook naar zwemmen voor kwetsbare doelgroepen en alternatieven zoals ‘natte’ gymlessen. “We ontwikkelen en voeren een kwalitatief hoogwaardig, inclusief en niet-lineair zwemprogramma uit, dat we blijven verbeteren op basis van onderzoek,” aldus Weijschede.
Aanmelden voor Zwemvangnet
Aanmelden kan via SportService Zwolle. Bij de aanmelding wordt gekeken naar het inkomen van het gezin.
Het Zwemvangnet is bedoeld voor kinderen van 5 tot en met 10 jaar die gratis zwemlessen kunnen aanvragen en voor jongeren van 10 tot en met 17 jaar die in Zwolle wonen, nog geen zwemdiploma A en/of B hebben en waarvan het gezinsinkomen maximaal 130 procent van de bijstandsnorm bedraagt.
“Het uiteindelijke doel van Zwemvangnet is natuurlijk is een zwemdiploma”, besluit Weijschede.
“Maar belangrijker nog: kinderen met plezier leren zwemmen en dat ze zich veilig voelen in het water.”
