Eeuwenlang werd ze vergeten, maar nu krijgt Maria Lauws (ca. 1692–1747) eindelijk de erkenning die ze verdient. De eerste balgentreder van het beroemde Schnitgerorgel in de Grote Kerk Zwolle is vereeuwigd met een plaquette in de balgenkamer van het orgel.

Maria Lauws werkte 25 jaar als balgentreder, van 1722 tot haar dood in 1747. Als moeder van vijf kinderen zorgde zij ervoor dat het orgel voortdurend van lucht werd voorzien, door de pedalen van de balgen gelijkmatig in te trappen. Het zware werk vond plaats buiten het zicht van het publiek, maar was onmisbaar voor de muziek die door de kerk weerklonk.
Opmerkelijk genoeg lieten haar mannelijke opvolgers wél hun namen achter in de balgenkamer, terwijl die van Lauws ontbrak. Dit werd nu rechtgezet door de Zwolse werkgroep Vrouwen uit de Schaduw, in samenwerking met Stichting Schnitgerorgel Zwolle en mede mogelijk gemaakt door bijdragen van onder meer 1000 vrouwen 1000 dromen, Lionsclub Zwolle, Soroptimistclub Zwolle, Zwols Vrouwenplatform en individuele donateurs.

Historisch inkijkje
De plaquette werd onlangs symbolisch overhandigd aan Maria Lauws (gespeeld door Saskia Zwiers) tijdens de opening van de expositie Vrouwen in Veelvoud op zaterdag 7 maart 2026. Geeke Snijders, directeur van de Overijsselacademie, verrichtte de overhandiging. “Driehonderd jaar geleden trapte een Zwolse vrouw het beroemde Schnitgerorgel van lucht. Vandaag krijgt zij eindelijk haar plek in de geschiedenis,” aldus Snijders. “Het laat zien dat niet alleen de grote namen ons verleden vormen, maar ook de mensen die op de achtergrond werkten en zonder wie het verhaal nooit compleet is.”

Tijdens de opening konden bezoekers via een liveverbinding meekijken in de balgenkamer, waar te zien was hoe het orgel met de voetbalgen van lucht wordt voorzien, precies zoals in de tijd van Maria Lauws. Dat gaf een bijzonder historisch inkijkje, want door de lopende restauratie van het orgel is de moderne windmachine tijdelijk buiten gebruik.