Stadkamer Zwolle verandert op dinsdag 3 maart in een plek voor ontmoeting, gesprekken en misschien een kleine revolutie in denken.
Collectief Kapitaal en Stichting een van de jongens organiseren daar een meet-up als startpunt van een landelijk impacttraject rond armoede en ongelijkheid. Aanleiding is de docuserie Opgroeien met Tegenwind (BNNVARA) waarin gezinnen worden gevolgd die met weinig geld moeten rondkomen.

Het doel van deze bijeenkomst? “Samenwerken aan een waardig bestaan voor iedereen en oude structuren doorbreken. Want armoede is geen individueel falen maar een maatschappelijk vraagstuk.”

Wie Opgroeien met Tegenwind volgde, weet hoe dichtbij armoede eigenlijk is en hoe uitzichtloos en stigmatiserend het kan zijn.
In het na traject van de serie raakte impactproducent Hasse van Nunen in gesprek met Denise Harleman, oprichter van Collectief Kapitaal, een stichting die zich richt op het aanpakken van structurele ongelijkheid en armoede.
“Al snel merkten we dat we op één lijn zaten. Dat we niet steeds moeten blijven denken in oplossingen of kleine regelingen, maar het onderliggende gesprek over (kinder)armoede moeten voeren – over wat een waardig bestaan voor iedereen eigenlijk betekent. Anders blijven we nieuwe oplossingen bouwen op oude structuren.”

De twee richten zich daarom liever op een fundamentelere vraag: wat zijn we normaal gaan vinden? En welke rol spelen we zelf in het ‘armoedesysteem’?

Foto: Kasper Veenstra

Avontuur en theatermonoloog

De meet-ups worden op 8 plekken in Nederland gehouden en zijn een eerste kennismaking van een anderhalf jaar durend impact traject. Wat kun je verwachten van de meet-up in Zwolle?

“Je wordt meegenomen in een theatermonoloog. En aan de hand van wat je hieruit hoort gaan we met elkaar in gesprek. Je komt zo in aanraking met nieuwe ideeën en perspectieven en dat is ook een beetje een avontuur. Kom gewoon kijken en het meemaken want het is echt de moeite waard!”, roept Denise enthousiast.

Tijdens de Meet ups is echt iedereen welkom. Van beleidsmakers tot de bakker of yoga docent, jonge of oudere mensen die veel of juist niets van het onderwerp weten, mensen die in armoede leven, werken als schuldhulpverleners of juist geen armoede kennen. “Je krijgt zo een uitwisseling van ervaringen en hierin ontstaat nieuwsgierigheid naar elkaar.”

“Daarnaast is armoede niet het probleem van mensen die in armoede leven”, voegt Hasse toe. “Armoede bestaat tussen ons allemaal. Dat betekent dat het ook gaat om de blik van de caissière of van degene die juist wegkijkt.
Met dit programma hopen we veel mensen te kunnen inspireren en op zijn minst een aanjager te zijn. We willen een mindset verandering creëren om vervolgens een gedragsverandering te realiseren. Dat mensen op een andere manier een relatie met elkaar aangaan, ander beleid gaan toepassen of anders naar hun regelingen kijken. Het is allemaal met elkaar verbonden.”

Nieuwe perspectieven

Gaat het impacttraject dan om een bewustzijnsverandering? “Je hebt wel een bepaalde vertraging nodig”, beaamt Denise. “Waarom denk ik wat ik nu denk? Via onze meet-ups maken we ruimte onszelf die vraag te stellen. En om te zien dat we – ondanks idealen van gelijkheid – toch telkens een samenlevingsontwerp maken, waarin we sommige levens vanzelfsprekend beschermen en andere levens meer risico laten lopen. Als we die ideeën uitwisselen, kunnen er nieuwe perspectieven ontstaan voor een samenleving waar geen enkel kind meer hoeft op te groeien in armoede. “

Denise en Hasse willen ook breken met het verhaal dat armoede iets is waar je je ‘uit moet vechten’ en zinnen als ‘je leven weer op de rit krijgen’. Maar is dat dan niet zo?

“Natuurlijk wil je uit die armoede”, antwoordt Denise. “Maar stel dat jij in armoede leeft en ik zeg: ‘ik vind dat jij je daaruit moet vechten.’ Of ik zeg in een tweede scenario: ‘Wat vervelend dat wij een samenleving hebben gemaakt waarin jij arm kon worden. Wij moeten ervoor zorgen dat dat niet meer kan gebeuren. Want je zou niet in die situatie moeten zitten en ook niet in je eentje moeten vechten omdat we dat niet zo moeten organiseren met elkaar.’ Voel je het verschil? Dat is ons pleidooi”, stelt Denise die hiermee gelijk duidelijk maakt dat armoede geen individueel maar een gezamenlijk probleem is.

Andere samenleving zonder hokjes

Met de meet-up hopen beide dames op meer bewustwording en minder in hokjes denken. ”Hoe complexer een probleem is hoe meer we dat van ons afschuiven”, weet Hasse. “De gemeente moet het dan maar oplossen, of de schuldhulpverlener of Den Haag. Maar het ligt niet aan het systeem of aan de politiek. Als wij er met elkaar anders over gaan nadenken en samen een ander verhaal schrijven dan gaan wij een andere samenleving creëren. Kijk naar wat jij als mens kan doen.”

Stel dat we nu 10 jaar verder zijn. Hoe ziet de wereld er volgens Denise en Hasse idealiter uit als er al een mindset shift heeft plaatsgevonden?

“Dan spreken we niet meer met woorden als ‘doelgroep’ of de ‘mens om wie het gaat’ want die is er dan niet meer”, hoopt Denise. “Er bestaat geen ‘ik’ ten opzichte van de ander in een situatie van armoede. Want we hebben iets gecreëerd waardoor ieder mens waardig kan zijn in deze samenleving.

Of armoede als woord dan nog bestaat? Misschien alleen in geschiedenisboeken of analyses. Dan zeggen we tegen elkaar: ‘weet je nog 10 jaar geleden toen we de economie zo gebruikten dat sommige mensen er wel voordeel uithaalden en anderen niet. Gek hé dat we daar ooit voor hebben gekozen’. Maar 10 jaar is wel heel kort hoor, dat zijn hele grote dromen!”, lacht Denise.

De Meet up in Zwolle start dinsdag 3 maart van 19.30 – 21.00 in de Stadkamer in Zwolle en wordt georganiseerd door Collectief Kapitaal i.s.m. Stichting een van de jongens, BNNVARA en FNO Zorg voor kansen, naar aanleiding van de docuserie Opgroeien met Tegenwind (BNNVARA, regie Thomas Blom, Cathelijn Felet en Eva Houtsma.)

Het wordt gefinancierd door: FNO zorg voor kansen, Fonds 21, Janivo, NPO, SOD Fonds & Fie van der Hoop fonds, Stichting DOEN en VSB Fonds.

Iedereen is welkom, het is gratis en je hoeft geen expert te zijn. Aanmelden kan via de website: www.bnnvara.nl/opgroeien/artikelen/opgroeien-meetups