Zwolle krijgt te maken met ingrijpende veranderingen op het elektriciteitsnet. Door nieuwe landelijke regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) komen aanvragen voor nieuwe of zwaardere stroomaansluitingen vanaf 1 juli 2026 op een wachtlijst. Dat geldt niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor huishoudens en mkb’ers.
De maatregel is bedoeld om de schaarse ruimte op het overvolle stroomnet eerlijker te verdelen. Netbeheerders gaan daarbij werken met een systeem van maatschappelijke prioritering.
Wie krijgt voorrang op het stroomnet?
Vanaf deze zomer wordt de beschikbare netcapaciteit verdeeld in drie categorieën. Projecten die juist ruimte creëren op het net, zoals grootschalige energieopslag en buurtbatterijen, krijgen als eerste voorrang. Daarna volgen essentiële voorzieningen zoals zorginstellingen, hulpdiensten, drinkwater en spoorwegen.
Projecten die vallen onder basisbehoeften – zoals woningbouw, scholen, openbaar vervoer en warmtevoorzieningen – komen op de derde plek. Gemeenten, waaronder Zwolle, mogen binnen deze categorie zelf prioriteiten aangeven.
Alle andere aanvragen, zoals die van huishoudens en mkb’ers, belanden op de wachtlijst.
Waarom deze maatregelen?
Het elektriciteitsnet zit in heel Nederland aan zijn limiet, en dat geldt ook voor Zwolle. Door de snelle groei van elektrisch vervoer, warmtepompen en nieuwbouwprojecten neemt de vraag naar stroom sneller toe dan het netwerk kan bijbenen. De nieuwe regels moeten ervoor zorgen dat belangrijke voorzieningen niet stilvallen.
Grote impact
De gevolgen voor Zwolle kunnen aanzienlijk zijn. Zo dreigen woningbouwprojecten vertraging op te lopen en kunnen verduurzamingsinitiatieven, zoals warmtenetten en openbare laadpalen, stilvallen. Ook inwoners en ondernemers die hun aansluiting willen verzwaren, moeten mogelijk langer wachten.
Wethouder Arjan Spaans (Duurzame stadsontwikkeling) spreekt van een nieuwe realiteit:
“De landelijke regels zijn nodig om vitale functies te beschermen, maar hebben grote gevolgen voor Zwolle. Zonder tijdige aanvraag kunnen belangrijke projecten jarenlang geen aansluiting krijgen. Daarom nemen we nu de regie.”
Gemeente bepaalt prioriteiten
Om problemen zoveel mogelijk te beperken, gaat de gemeente Zwolle vóór 1 juli 2026 bepalen welke projecten prioriteit krijgen binnen de categorie ‘basisbehoeften’. Denk aan woningbouw, scholen en warmteprojecten. Deze worden aangemeld bij netbeheerder Enexis, die begin 2027 de beschikbare capaciteit verdeelt.
De volgorde van aanmelden speelt daarbij een belangrijke rol.
Wat betekent dit voor inwoners?
Voor inwoners verandert er vooral iets als zij hun elektriciteitsaansluiting willen verzwaren, bijvoorbeeld voor een warmtepomp, laadpaal of elektrisch koken. Aanvragen na 1 juli 2026 komen op een wachtlijst terecht.
Wel blijft het mogelijk om in sommige gevallen prioriteit aan te vragen, bijvoorbeeld als de verzwaring nodig is voor verduurzaming van de woning.
Wie geen aanpassing nodig heeft, merkt weinig van de veranderingen. De gemeente roept inwoners wel op om bewuster met stroom om te gaan, bijvoorbeeld door gebruik buiten piekuren.
De gemeente is inmiddels in gesprek met ontwikkelaars en woningcorporaties om de impact op bouwprojecten in kaart te brengen. Voor de zomer wordt duidelijk welke projecten met voorrang worden aangemeld.
Meer informatie over de gevolgen van netcongestie in Zwolle is te vinden via de website van de gemeente.
Ook biedt Enexis een checklist waarmee organisaties kunnen nagaan of zij in aanmerking komen voor maatschappelijke prioriteit.
