Een van de grootste werken van Johann Sebastian Bach keert deze zomer terug naar de Nederlandse concertpodia. Pianist en organist Hannes Minnaar, afkomstig uit Zwolle, presenteert samen met Het Nederlands Bach Consort een nieuwe uitvoering van Bachs monumentale Clavierübung III, beter bekend als de Orgelmis. Op zaterdag 20 juni is deze uitvoering te horen in de Bovenkerk in Kampen.
Het werk geldt als een hoogtepunt binnen het oeuvre van Bach, maar wordt vanwege de omvang en complexiteit relatief weinig uitgevoerd. Met het project Koraalpreludes krijgt de achttiende-eeuwse muziek een eigentijdse invulling. Naast de oorspronkelijke orgelwerken klinken nieuwe composities van jonge makers uit onder meer Nederland, Iran, Egypte, Curaçao en Canada.
Liefde voor het orgel
Voor Minnaar, internationaal bekend als concertpianist, betekent het project ook een terugkeer naar een instrument dat al sinds zijn jeugd een belangrijke rol speelt.
“Mijn eerste pianolerares was ook organist. Ze nam me als kind mee naar het orgel. Dat vond ik totale magie”, vertelt hij. Op twaalfjarige leeftijd begeleidde hij al kerkdiensten. Later studeerde hij orgel bij de bekende docent Jacques van Oortmerssen.
Hoewel zijn carrière als pianist hem naar concertzalen over de hele wereld bracht, bleef de liefde voor het orgel aanwezig. Tijdens de coronaperiode vond hij opnieuw tijd om zich intensief met het instrument bezig te houden.
Dialoog tussen eeuwen
Het Nederlands Bach Consort koppelt de eeuwenoude muziek van Bach aan nieuwe teksten en composities. Dichter Jan-Jaap Stegeman schreef tien haiku’s, geïnspireerd op de koralen van Luther en de muziek van Bach. Studenten compositie van ArtEZ Conservatorium schreven vervolgens nieuwe muziek op basis van die teksten.
Volgens Minnaar helpt die aanpak om dichter bij de betekenis van het werk te komen.
“Met de teksten van Jan-Jaap en de compositieopdrachten proberen we als 21e-eeuwse mensen iets dichter bij dit voor Bach toch ook heel persoonlijke stuk te komen.”
De nieuwe composities fungeren als muzikale introducties op de oorspronkelijke koraalpreludes van Bach. Daarmee ontstaat een ontmoeting tussen verleden en heden, tussen eeuwenoude geloofstaal en hedendaagse reflectie.
Uitvoering in Kampen
Voor muziekliefhebbers vormt de uitvoering in de Bovenkerk van Kampen een bijzonder moment. “De historische kerk beschikt over een monumentaal orgel dat uitstekend past bij de grootschalige opzet van Bachs muziek.”
Naast Kampen doet de concertreeks onder meer Amsterdam, Den Haag, Groningen, Leeuwarden, Goes, Zutphen en Breda aan.
Bach als inspiratiebron
Het Nederlands Bach Consort werd opgericht in 2021 en staat bekend om vernieuwende programma’s waarin muziek van Bach wordt verbonden met actuele thema’s en nieuwe composities. Het ensemble werkt daarbij regelmatig samen met jonge componisten.
Met Koraalpreludes hopen de musici een werk dat vaak als ontoegankelijk wordt beschouwd dichter bij een breed publiek te brengen.
“Zelfs binnen het werk van Bach is de Clavierübung III een hoogtepunt”, zegt Minnaar. “Diepzinnig, verstild, overdonderend en geniaal.”
De uitvoering in Kampen vindt plaats op zaterdag 20 juni 2026 om 20.00 uur in de Bovenkerk. Kaarten zijn verkrijgbaar via de website van Het Nederlands Bach Consort.
