Met het begraven van een tijdcapsule hebben scholieren Emma Timmer (13) en Lenthe Talens (13) woensdag het officiële startsein gegeven voor de dijkversterking IJsselwerken. Daarmee begint een acht jaar durende operatie om 29 kilometer IJsseldijk tussen Zwolle en Olst te versterken en het gebied beter te beschermen tegen hoogwater.

Onder toeziend oog van bestuurders, projectpartners, omwonenden en andere betrokkenen begroeven de twee leerlingen van de Capellenborg in Wijhe een tijdcapsule gevuld met wensen voor de toekomst van de dijk. De symbolische handeling markeerde de officiële start van een van de grootste dijkversterkingsprojecten van Nederland.

Voorafgaand aan de ceremonie verzorgde rivierprofessor Frans Klijn een mini-college over klimaatverandering, en de houdbaarheid van dijkversterkingen versus nog meer ruimte maken voor water. En over het algemeen belang van bescherming tegen hoogwater versus het individueel belang van de bewoners aan de dijk.

Ver vooruit kijken
Volgens dagelijks bestuurslid Hans Wijnen van Waterschap Drents Overijsselse Delta vraagt waterveiligheid om keuzes voor de lange termijn.
“Niets zo Hollands als een dijk. Stoer en sterk. Het vraagt van ons om ver vooruit te kijken om dat zo te houden. De keuzes die we vandaag maken, hebben tientallen jaren effect voor een veilig gebied waar we kunnen wonen, werken en recreëren.”

IJsseldijk beschermt dit gebied tussen Zwolle en Olst voor zo’n 300.000 inwoners tegen hoogwater.
“Een dijk is zo sterk als zijn zwakste schakel”, aldus Wijnen. “Daarom moeten we nu anticiperen in plaats van achteraf repareren. Als we wachten tot we het water zien aankomen, zijn we te laat.”

Meer ruimte voor de IJssel
Een van de opvallendste onderdelen van het project is de dijkverlegging bij Paddenpol. Daar wordt de dijk verlegd, waardoor de IJssel meer ruimte krijgt bij hoogwater. Zo ontstaat extra riviernatuur en wordt gewerkt aan een betere ecologische waterkwaliteit.
Voor dit onderdeel werken onder meer Waterschap Drents Overijsselse Delta, Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer samen binnen programma’s als de Kaderrichtlijn Water (KRW) en de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW).

Bijzonde complex project
IJsselwerken maakt deel uit van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), de grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken. In de komende dertig jaar worden in Nederland 1.400 kilometer dijken en 400 sluizen en gemalen aangepakt.
Volgens Wijnen is IJsselwerken door de omvang en de ligging een bijzonder complex project. Het traject loopt onder meer langs het monumentale sluizencomplex Katerveer, door Natura 2000-gebieden en dicht langs woningen.

“Het is een grote en complexe puzzel waar veel verschillende belangen samenkomen”, zegt hij. “Het gebied kenmerkt zich door een enorme verscheidenheid. Van het monumentale sluizencomplex Katerveer in Zwolle, door Natura2000-gebieden en dichtbij woningen. En dat met voor het grootste deel alleen de mogelijkheid binnendijks te werken. Dat is de kant van de bewoning. We doen onze uiterste best de stukjes naadloos in elkaar te schuiven, al zal dat niet overal even goed lukken. We werken met zo weinig mogelijk overlast voor bewoners en bedrijven en goede zorg voor de kwetsbare natuur. Maar dat zo’n groot project als dit impact heeft op de omgeving, daar ontkomen we niet aan. Dat is ook het eerlijke verhaal.”