Hogeschool Windesheim heeft vier rookplekken ingericht op de campus in Zwolle, terwijl roken op het terrein van onderwijsinstellingen wettelijk verboden is. De NVWA benadrukt dat het niet is toegestaan om als onderwijsinstelling rookplekken aan te wijzen op het eigen terrein. De hogeschool erkent dat de plekken op gespannen voet staan met de wet. Omdat Windesheim de rookplekken laat staan, riskeert de hogeschool een boete.
Hogeschool Windesheim staat sinds september toe dat er gerookt wordt op de campus. De hogeschool heeft vier rookplekken op de campus in Zwolle geplaatst, waar studenten, medewerkers en bezoekers kunnen roken en vapen.
Rookplekken op onderwijsterrein verboden
Het faciliteren van roken en het aanwijzen van rookhokken op het onderwijsterrein is volgens de NVWA verboden. Woordvoerder Lex Benden laat weten dat de NVWA bij overtredingen contact opneemt met de onderwijsinstelling.
“In dat geval wordt contact met de instelling opgenomen om aan te geven dat dit soort constructies onder de Tabaks- en rookwarenwet niet zijn toegestaan.” Of de NVWA al contact heeft gehad met Windesheim, laat de toezichthouder niet weten.
Sinds 2020 is roken en vapen op alle onderwijsinstellingen verboden. Volgens de toezichthouder, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), geldt het verbod op het gehele onderwijsterrein en is de beheerder van het terrein verantwoordelijk voor de handhaving. De NVWA laat weten dat het op grond van de wet niet mogelijk is om rookplekken op het onderwijsterrein aan te wijzen.
Risico op boete
Naast het aanspreken van onderwijsinstellingen deelt de NVWA ook boetes uit. Onderwijsinstellingen die net zoals Windesheim, het rookverbod op onderwijsterreinen niet volledig naleven, kregen in 2025 te maken met boetes.
Eén van de onderwijsinstellingen is de Technische Universiteit Eindhoven. Deze onderwijsinstelling kreeg afgelopen jaar een boete omdat er te veel sigaretten werden aangetroffen. In totaal nam de NVWA in 2025 20 maatregelen.
Rookbeleid Windesheim ondermijnt doel rookverbod
Volgens de NVWA ondermijnt het plaatsen van rookplekken het doel van het rookverbod. “Een rookzone zou het effect van het rookvrije terrein tenietdoen. Roken is niet normaal. Niet in het zicht en niet uit het zicht. Het faciliteren ervan past niet bij het streven naar een rookvrije generatie.”
Karoly Illy, voorzitter van de Rookvrije Generatie, deelt de conclusie dat het toestaan van rookplekken het doel van de wet ondermijnt. “Het feit dat onderwijsinstellingen rookvrij zijn, leidt direct tot een afname van het aantal rokers”, vertelt Illy. “Zien roken doet roken”, legt de voorzitter uit. “Het is superbelangrijk dat op scholen en campussen niet gerookt wordt.”
Studenten en medewerkers ademen schadelijke rook in
Illy noemt de plaatsing van de rookhokken een wonderlijk besluit. Volgens hem zouden onderwijsinstellingen er juist alles aan moeten doen om jongvolwassenen te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van roken. Hij benadrukt dat roken niet alleen schadelijk is voor rokers.
“In Nederland gaan ieder jaar 20.000 mensen dood als gevolg van roken. Maar ook 1000 mensen gaan jaarlijks dood als gevolg van het meeroken. Dus het is absoluut schadelijk.” Eén van de rookhokken staat in de parkeergarage bij gebouw X, naast de fietsenstalling. Daardoor kunnen fietsers die de stalling binnenkomen onbedoeld rook inademen. In die fietsenstalling hangt ook een duidelijke rooklucht.
Verschillende studenten zijn kritisch op de plek van dit rookhok. “Als je lekker gezond op de fiets komt, krijg je toch onbewust rook binnen en daar kies je dan niet zelf voor”, laat een student weten.
“Ik vind dat rookgebieden buiten moeten zijn en niet in een fietsenstalling. Een rookhok in een fietsenstalling vind ik niet horen. Voor mensen met astma kan dit bijvoorbeeld vervelend zijn”, vertelt een andere student.
Communicatie over rookbeleid
In de communicatie van Windesheim aan studenten lijkt de de nadruk vooral te liggen op het faciliteren van rokers. In een bericht aan studenten en medewerkers schrijft de hogeschool: “Rook je? Graag op de aangewezen plekken. Bedankt!” De oproep is versierd met rookicoontjes die in groene cirkels staan.
In een bericht van de onderwijsinstelling wordt gesproken over hoe vervelend het is om in de regen te roken en dat stoppen met roken moeilijk is. De hogeschool wijst studenten niet op de schadelijke gevolgen van roken.
Naast deze opmerkelijke communicatie zijn er in de Windesheim-gebouwen magazines verspreid waar rookpuzzels in staan. “Het ziet er niet uit alsof roken gedestimuleerd wordt”, vertelt een student. “Het is wel een mooie puzzel, je zou bijna zin krijgen om te gaan roken.”
Reactie Windesheim
Windesheim wil niet voor de camera reageren, maar woordvoerder Myrthe Honingh onderschrijft dat de hogeschool het doel van het landelijk rookverbod op onderwijsterreinen ondersteunt. “We hebben ervaren dat het rookverbod er in de dagelijkse praktijk niet toe heeft geleid dat er niet meer op en rond de campus wordt gerookt.”
Honingh meldt dat studenten, medewerkers en bezoekers overlast door rokers ondervonden. “Om de directe overlast te verminderen, heeft Windesheim in september de aangewezen rookplekken aan de randen van de campus beter ingericht. Het was niet mogelijk om alle plekken buiten het onderwijsterrein te plaatsen, omdat de openbare ruimte niet aan alle zijden direct aan de campus grenst.”
‘Op gespannen voet’
Dat de rookplekken juridisch niet mogen, erkent Windesheim: “We realiseren ons dat rookplekken binnen de grens van het onderwijsterrein op gespannen voet staan met het wettelijke uitgangspunt dat het gehele terrein rookvrij moet zijn.”
Volgens Honingh zijn de rookhokken ‘een tijdelijke maatregel’. “Het betreft daarom geen nieuwe invulling van de rookvrije norm, maar een tijdelijke beheersmaatregel voor een situatie waarop we met de eerdere aanpak onvoldoende grip kregen.”
Tegelijkertijd laat Honingh weten dat de rookhokken voorlopig blijven staan: “We monitoren de komende periode het gebruik van de aangewezen plekken, de ervaren overlast en de naleving van het rookverbod op de overige campus. Op basis daarvan bepalen we welke vervolgstappen nodig zijn.”
