Regieverpleegkundige Riët van Vereen Zwolle: ‘Leef niet vanuit angst en gooi de boel niet meer op slot’

Verzorgingshuizen en hun bewoners werden tijdens de coronapandemie hard geraakt. “Geen bezoek meer ontvangen en geïsoleerd leven was een zware opgave”, vertelt regieverpleegkundige Riët Nooteboom van Vereen in Zwolle. Zes jaar later heeft de pandemie volgens haar ook positieve veranderingen in de zorg opgeleverd. “Er is meer aandacht voor welzijn, eigen regie en we zijn veel creatiever geworden.”

Riët Nooteboom werkt nu als regieverpleegkundige bij Vereen maar was in de coronajaren actief als ANW-wijkverpleegkundige in de regio. De beelden van de pandemie staan nog scherp op haar netvlies.

“Het was een heftige periode. Niemand wist wat er speelde waardoor er veel onzekerheid en angst was onder het personeel en de cliënten. Je ging bij bewoners naar binnen die vermoedelijk corona hadden, zonder over de gevolgen voor jezelf na te denken want testen waren er nog niet in het begin. Bij de bewoners was er veel verwarring en verbijstering. Omdat je zo beschermd gekleed was herkenden ze je niet en moest je uitleggen wie je was en wat je kwam doen.

De mensen uit de eerste golf waren echt heel ziek, met bijvoorbeeld onverklaarbare pijnen en spierspanningen. Het schrijnende was dat er geen familie bij mocht. Op dat moment was je de enige voor ze. Je doel was zorg verlenen en mensen geruststellen terwijl je zelf ook vragen had omdat je niet wist wat er gebeurde.  Een van de moeilijkste momenten was dat ik eerst een dochter moest vertellen dat haar vader was overleden en een uur later dat ook haar moeder het niet had gehaald. Het gebeurde dat op 1 avond 8 bewoners aan COVID overleden. Dan belde ik mijn moeder om het even kwijt te kunnen en ging daarna weer door. Mijn verdriet kwam pas later, op de terugweg in de auto. “

Ook het leven in de verzorgingshuizen veranderde volledig. “Ze mochten geen bezoek ontvangen en bewoners lieten emmertjes uit het raam zakken zodat familie boodschappen naar boven kon sturen.”

Meer ‘out of the box’ en verbinding
Is de zorg hierdoor zelf ook blijvend veranderd?  “Een positief punt is dat er meer aandacht kwam voor welzijn. Vroeger werkten we meer groepsgericht en nu is het meer een op een.  En we kijken nu veel meer naar wat wel kan. Wat heeft de cliënt nodig en wat kunnen we hiervoor inzetten? Er is meer persoonlijke verbinding gekomen. Als de cliënt bijvoorbeeld een keer een spelletjesmiddag wil doen dan regel je dat door er een vrijwilliger op te zetten.” Volgens haar hoeft dat niet altijd arbeidsintensiever te zijn. “We hebben nu ook meer vrijwilligers.”

Een ander positief gevolg van de coronajaren is volgens Nooteboom de technologie. “In één keer werd Teams razendsnel ontwikkeld zodat je digitaal je vrienden en familie kon zien.  Het personeel ging zo bewuster en efficiënter met tijd om. Door digitaal te overleggen heb je minder reistijd en ben je meer op de locatie zichtbaar.”

En er veranderde volgens de regie verpleegkundige nog meer in de zorg. 

“We waren voor corona al heel scherp op de hygiëne en ik denk dat de infectiepreventie erna landelijk flink is aangescherpt.  Ook zijn we samen creatiever en meer ‘out of the box’ gaan denken. Door de anderhalve meter afstand regel moest je andere dingen verzinnen om samen te doen. Dat werden dus spelletjes, of een wekelijkse borrelmiddag in de deuropening.  Ook onder teamleden wilde je verbinding hebben. Dus organiseerden we Teammeetings vanuit huis met een drankje en foute bingo. Na die periode hebben we veel steun ervaren van de organisatie en meer verbinding met elkaar gekregen. “

Eigen regie
De regieverpleegkundige ziet dat het ‘buiten de gebaande paden’ denken werd meegenomen in hun werkwijze. “Hoe kunnen we als iets niet lukt het wel voor elkaar krijgen? Laatst had een cliënt moeite met het verlies van eigen regie en dat frustreerde. We hebben ervoor gezorgd dat hij toch zijn wandeling weer zelfstanding kon uitvoeren. We zijn ons ook bewuster geworden van dat gevoel van eigen regie.  Dat is ook de toekomst en de transitie die we nu meemaken.”

Volgens Nooteboom wordt nu ook gekeken naar hoelang een client zo lang mogelijk alles zelf kan blijven doen en of een netwerk wat kan betekenen. Ook technologie kan daarin volgens haar een rol spelen. “We hebben Dosell ingezet; waarbij je medicijn uit het apparaat wordt ‘gespuugd’ zodat de client zelf de verantwoording heeft voor zijn of haar medicatie waar dat kan. Uit onderzoek blijkt dat de client zelf ook gelukkiger en minder depressief wordt door zelf dingen te doen. “

Is er nog een les die we na corona kunnen leren van elkaar? “Ik snap dat je aan bepaalde protocollen moet houden maar kijk ook verder dan dat. Ga eens ‘out of the box’ en gooi de boel niet weer op slot. Leef niet vanuit angst”, zegt de regieverpleegkundige resoluut.

“Ik zou er nu echt voor gaan liggen als mensen geen bezoek meer mogen ontvangen. Cliënten vertelden vaak dat ze nog liever hadden dat hun gezondheid in gevaar kwam dan dat ze alleen waren. Een volledig isolement willen we niet nog een keer meemaken.”