Hoge dierenartskosten, overleden katten en een conflict tussen fokkers. Karin en Sarah, eigenaressen van een cattery uit Overijssel, zeggen dat een fokster uit Zuid-Holland hen onvoldoende heeft geïnformeerd over gezondheidsproblemen in de bloedlijn van twee Maine Coons die zij in 2021 voor de fok kochten. Nadat meerdere katten uit verwante lijnen aan de erfelijke hartziekte HCM overlijden, gaan moeder en dochter zelf op onderzoek uit. De fokster ontkent dat zij informatie heeft achtergehouden en spreekt de beschuldigingen tegen. “Ik wil geen narigheid in mijn bloedlijnen.”
Van vertrouwen naar twijfels
“Een van de grootste kattenrassen, met een geweldig lief en sociaal karakter.” Zo omschrijven vriendinnen Karin en Sarah hun geliefde Maine Coons.
Karin fokte zeventien jaar geleden al Maine Coons. Nadat goede vriendin Sarah haar opleiding tot dierenverzorgster had afgerond, besloten ze in 2021 samen opnieuw een cattery te beginnen. Via Facebook kwamen ze in contact met Janine, een fokster uit Zuid-Holland.
“Ze liep veel kattenshows en daarom hadden we vertrouwen in haar”, vertelt Sarah.
De eerste tegenslag liet niet lang op zich wachten. De aangekochte poes bleek aan beide oren doof. Volgens de vriendinnen bood de fokster daarop tegen een vergoeding een andere poes aan. “Dat vonden wij heel netjes van haar.”
Niet veel later kreeg ook die poes gezondheidsproblemen. Bij haar werd dubbele entropion vastgesteld: een afwijking waarbij de oogleden naar binnen draaien, waardoor de wimpers het oog kunnen beschadigen. De poes werd geopereerd en gesteriliseerd.
Volgens Sarah ontdekte zij later dat ook de vader van de poes dezelfde aandoening had. Zij zegt dat de fokster daarvan op de hoogte was, maar dit niet met haar heeft gedeeld.
“Ik weet via een vriendin van haar, met wie ze ook een conflict heeft, dat Janine die kater bij een kliniek heeft laten opereren en daarna met hem is blijven fokken. Ik heb Janine hierover een bericht gestuurd met de naam van de kliniek en de dierenarts. Ik wilde bewijs dat de vader van onze poes geen dubbele entropion had. Daar heeft ze niet meer op gereageerd en ze heeft ons geblokkeerd.”
Volgens Sarah werd de betreffende kater later als dekkater aangeboden aan een bevriende cattery.
Ook de dekkater die Karin en Sarah bij dezelfde fokster kochten, bleek volgens hen gezondheidsproblemen te hebben. Uit testen bleek volgens Sarah dat hij drager was van PKDef en daarnaast lijder van een erfelijke bloedstollingsziekte. Sarah zegt dat de fokster wist dat de ouderdieren drager waren, maar deze informatie niet met haar heeft gedeeld.
De kater werd vervolgens gecastreerd. Een verzoek van Sarah om andere eigenaren uit dezelfde bloedlijn over de gezondheidsproblemen te informeren, zou onbeantwoord zijn gebleven.
Overleden katten en HCM-zorgen
De grootste zorgen ontstonden toen een kitten uit het fokprogramma van Karin en Sarah op de leeftijd van één jaar en vier maanden overleed aan HCM.
“Onze eigen ouderdieren werden volgens de richtlijnen getest en waren vrij van HCM”, zegt Sarah. “Daarom hebben we contact gezocht met de fokkers van zowel de moeder- als de vaderlijn. Daar waren geen gevallen bekend.”
Eind 2025 overleed opnieuw een jong dier uit dezelfde lijn. Volgens Karin en Sarah was ook bij dit dier sprake van HCM en hartfalen. Beide kittens hadden dezelfde dekkater als vader.
Karin en Sarah besloten daarop de stambomen en gezondheidsproblemen binnen de bloedlijn verder uit te pluizen.
“In de lijn van onze dekkater blijkt zijn opa Espresso vroegtijdig aan HCM te zijn overleden. Wij vinden dat die kater nooit voor de fok had mogen worden ingezet en dat hierover niets in de documenten stond. We hebben nog gevraagd hoe het zat met HCM in de lijn, maar daar heeft ze gewoon over gelogen”, zegt Sarah.
Via PawPeds, een internationale stamboomdatabase voor raskatten waarin onder meer stambomen en gezondheidsgegevens worden geregistreerd, ging Sarah op zoek naar verwante katten en bekende overlijdensgevallen.
HCM en duizenden euro’s aan dierenartskosten
Tijdens haar zoektocht kwam Sarah in contact met Jenny, die eveneens een Maine Coon uit dezelfde bloedlijn bij Janine had gekocht. Ook haar kat overleed uiteindelijk aan HCM.
“Ik kwam in 2015 via internet bij Janine terecht. Ze had prachtige Maine Coons en vertelde dat haar katten uitgebreid getest waren”, zegt Jenny.
Haar kat Wembley kreeg volgens haar al na twee maanden een zware astma-aanval en bleek hartruis en FIV (kattenaids) te hebben. Uiteindelijk ontwikkelde hij ernstig hartfalen en overleed hij op achtjarige leeftijd aan HCM.
Volgens Jenny hoorde zij later dat ook de vader van Wembley aan hartproblemen was overleden. Zij zegt dat de fokster haar daar nooit over heeft geïnformeerd.
“Toen ik daar vragen over stelde, werd ik geblokkeerd.”
In de acht jaar dat Wembley leefde, gaf Jenny naar eigen zeggen ongeveer 10.000 euro uit aan dierenartskosten.
“Mijn katje zat dagelijks aan de pufjes en prednisontabletten. Naast dat het veel geld kost, is het vooral heel verdrietig.”
Discussie over DNA-test
Sarah kwam daarnaast in contact met een buitenlandse cattery die volgens haar een dekkater uit dezelfde bloedlijn had gekocht.
Volgens Sarah werd de kat vóór de aankoop getest op een genetische HCM-mutatie en leverde die test geen afwijking op. Een jaar later werd opnieuw getest. Volgens Sarah kwam toen wel een afwijking naar voren.
De eigenaar nam daarop contact op met het laboratorium. Volgens Sarah concludeerde het laboratorium dat de eerste test niet bij de betreffende kat hoorde. Janine zou hebben verklaard dat de monsters waarschijnlijk waren verwisseld.
De kater had volgens Sarah daarnaast heupproblemen en overleed op vierjarige leeftijd aan RCM, een andere hartspierziekte. Sarah stelt dat Janine op de hoogte was van de gezondheidsproblemen, terwijl de kater als dekkater werd ingezet.
Wat kunnen toekomstige kittenkopers doen?
Hadden de kopers van Janines Maine Coons de problemen kunnen voorkomen? En welke lessen trekken zij voor toekomstige kittenkopers?
Volgens Jenny is het belangrijk om niet alleen af te gaan op een koopcontract, dierenpaspoort en gezondheidsverklaring.
“Vraag altijd naar alle testuitslagen van de ouderdieren en controleer die ook. Vertrouw niet alleen op wat een fokker vertelt.”
Honderd procent garantie bestaat volgens Sarah niet.
“Wij dachten dat we met een goede kater fokten. We hebben hem op eenjarige leeftijd uitgebreid laten testen, maar er was niets aan de hand. HCM kan zich later manifesteren. Maar als een fokker zegt dat de dieren getest zijn, vraag dan ook om alle uitslagen. Wij testen onze katten niet alleen via DNA, maar ook via echo, röntgen en bloed onderzoek.”
Door nu de publiciteit te zoeken hopen Karin en Sarah dat mensen die een kitten willen kopen zich goed verdiepen in de testen. “Dus niet de broodfok voortzetten. En hoe schattig zo’n katje er ook uitziet, ga voor een gezond kitten.
Kijk op ‘Kitten te koop’ en niet op marktplaats, daar is veel broodfok. Fokter Janine hadden we op Facebook gevonden, daar staan normaliter veel goede fokkers op “
Daarnaast adviseren de vriendinnen toekomstige kopers om goed te letten op de manier waarop een fokker werkt, vragen te stellen over de bloedlijnen en ook naar het eigen onderbuikgevoel te luisteren.
“Onze katten leven gewoon bij ons in huis als gezinsleden”, zeggen de dierenvrienden. “We staan liever tien keer te veel bij de dierenarts dan één keer te weinig.”
Volgens Karin en Sarah draait het conflict met Janine niet om een financiële vergoeding.
“Wij willen geen geld”, zegt Sarah. “We willen alleen dat ze stopt met het fokken van zieke dieren, want die hebben een lijdensweg.”
‘Ik herken mij niet in deze beschuldigingen’
Fokster Janine wijst alle beschuldigingen van de hand. In een telefonisch gesprek noemt ze de aantijgingen “lasterpraatjes” en “een wraakpoging”.
Volgens haar hebben Karin en Sarah destijds alle beschikbare testresultaten en documenten ontvangen.
“Dit slaat nergens op, ze zijn gewoon uit op claims. Ik fok al meer dan 25 jaar en wil geen narigheid in mijn bloedlijnen”, zegt Janine. “Voor zover mij bekend zijn er geen katten uit mijn fokkerij overleden aan een erfelijke aandoening.”
In een schriftelijke reactie aan de redactie licht Janine haar werkwijze verder toe. Ze schrijft dat haar fokdieren DNA worden getest en dat zij op basis van stambomen, bloedlijnen en beschikbare gezondheidsgegevens zorgvuldig fokcombinaties maakt.
Volgens haar krijgen kopers en collega-fokkers inzage in de beschikbare testresultaten en ontvangen zij voorafgaand aan de overdracht alle relevante documenten. Daarna hebben zij nog een week de tijd om de stukken te beoordelen en desgewenst kosteloos van de koop af te zien.
Ook weerspreekt Janine dat sprake is van broodfok. Ze zegt gemiddeld twee nestjes per jaar te fokken, geregistreerd te zijn als hobbyfokker en te beschikken over een UBN-registratie.
Dat één van de door haar gebruikte dekkaters nakomelingen zou hebben voortgebracht die klinische verschijnselen van HCM ontwikkelden of aan de gevolgen ervan overleden, is haar naar eigen zeggen niet bekend.
Volgens Janine zegt het voorkomen van HCM ergens in een stamboom bovendien niet automatisch iets over latere generaties.
“Verantwoord fokken bestaat juist uit het zorgvuldig beoordelen van bloedlijnen, beschikbare gezondheidsgegevens en testresultaten om de risico’s zo klein mogelijk te houden”, schrijft zij.
Daarnaast wijst Janine erop dat Karin en Sarah zelf professionele fokkers zijn. Volgens haar hebben zij tijdens het aankoopproces alle gelegenheid gehad om vragen te stellen en de verstrekte informatie te beoordelen.
Emotionele gevolgen
Voor Karin en Sarah heeft de kwestie niet alleen financiële, maar vooral emotionele gevolgen gehad. Zij zeggen dat verschillende kittenkopers contact met hen hebben opgenomen nadat hun dieren waren overleden.
De cattery eigenaren hebben zelf vooral een emotionele kater aan de situatie overgehouden.
“Het is verschrikkelijk dat je mensen aan de telefoon hebt die overstuur zijn en roepen of wij een toverstaf hebben om hun katje terug te brengen.”
De eigen dekkater is inmiddels gecastreerd en wordt niet meer voor de fok ingezet. Daarnaast besloten de vriendinnen de eigenaren van de overleden kittens kosteloos een nieuw kitten aan te bieden.
“Het verdriet neem je daar niet mee weg, maar dit is het minste wat we kunnen doen.”
Volgens Karin en Sarah zijn inmiddels drie katten uit hun fokprogramma overleden aan HCM. Twee andere katten met een erfelijke bloedstollingsziekte zijn gesteriliseerd en leven nog.
Boven alles vinden ze het vooral verdrietig voor de dieren en hun eigenaren.
“Dat breekt je hart. We hebben van de gedupeerde kitteneigenaren ook te horen gekregen dat ze het heel erg vinden, maar dat wij er niets aan konden doen en dat ze ons niets kwalijk nemen. Dat ze het fijn vinden dat we ze hebben gesteund. Alsnog voelen we ons natuurlijk verschrikkelijk.”
Ondanks alles willen Karin en Sarah doorgaan met hun cattery.
“We gaan weer opnieuw beginnen”, zegt Karin. “Als de katten ’s avonds weer gezellig bij ons op de bank komen liggen, weet ik weer waarom we dit doen.”
Om de privacy van de betrokkenen te beschermen zijn gefingeerde namen gebruikt.
